Cytat:Są jeszcze inne niecharakterystyczne symptomy, które - jak teraz widzimy - mogą pojawić się wiele lat wcześniej u pacjentów z SM. To różnego rodzaju objawy zmęczenia, wyczerpania, ogólnego osłabienia albo bólów głowy. Kiedyś uważaliśmy, że bóle głowy są wręcz taką czerwoną flagą, wykluczającą rozpoznanie stwardnienia rozsianego. Teraz jednak wiemy, że w okresie prodromalnym, bardzo wczesnym, mogą one wyprzedzać typowe objawy neurologiczne.


Od razu jednak zastrzegę, że nie chciałabym demonizować bólów głowy w kontekście SM. To nie jest tak, że każdy, u kogo występują, będzie miał stwardnieniem rozsiane. Nic z tych rzeczy, szczególnie gdy charakter bólu i objawy towarzyszące są typowe dla migreny, napięciowego bólu głowy czy innego pierwotnego zespołu. Bóle głowy, które mogą poprzedzać SM, są bardzo niecharakterystyczne, związane raczej z wyczerpaniem, zmęczeniem. Jeżeli do tego dołączymy drugi czynnik, czyli wiek pacjenta - bo początek SM przypada zwykle na okres pomiędzy 20. a 40. rokiem życia, częściej też chorują kobiety - to wśród możliwych przyczyn zgłaszanych dolegliwości należy wziąć pod uwagę także stwardnienie rozsiane. Szczególnie gdy taki pacjent lub pacjentka ponownie przychodzi do lekarza, skarżąc się na te same, okresowo występujące objawy.